|
WZROK : Spis :
|
-
Wstęp.
-
Wzrok, budowa oka.
-
Jak funkcjonuje oko, jak widzimy.
-
Wady wzroku.
-
Inne przydatne pojęcia.
-
Praktyczne porady i ciekawostki.
|
|
(1) Wstęp : |
Encyklopedia:
WZROK (zmysł wzroku) =
fizjol. zdolność odbioru przez człowieka i zwierzęta bodźców
świetlnych; u człowieka i zwierząt wyższych dostrzeganie i rozróżnianie
przedmiotów, ich wielkości, kształtów, barw i ruchu; narządem w. jest
oko, receptorami pręciki i czopki siatkówki oka.
ZMYSŁY = fizjol. zdolności
zwierząt i człowieka do odbioru i analizy bodźców działających na
organizm; wyróżnia się 8 z.: wzrok, słuch, dotyk, węch, smak, z.
równowagi, temperatury i z. kinestetyczny.
..............................
Poprzez zmysły człowiek kontaktuje się
ze światem i z innymi ludźmi. Ze wszystkich zmysłów dla człowieka
najważniejszy jest zmysł wzroku. Wzrok dostarcza do ludzkiego mózgu prawie
80 proc. wszystkich odbieranych wrażeń. To zadziwiające ale to właśnie z
tym najważniejszym zmysłem mamy najwięcej problemów. W Polsce 50% ludzi ma
mniejsze lub większe wady wzroku. Połowa z tych osób cierpi na
krótkowzroczność, druga połowa posiada inne wady wzroku (dalekowzroczność,
astygmatyzm, zez, jaskra, starczowzroczność, daltonizm i inne). Wiele osób
nawet nie zdaje sobie sprawy, że ma słaby wzrok. Często wychodzi to dopiero
na badaniach lub gdy "pożyczają" na chwilkę okulary od znajomych. Nagle
zdają sobie sprawę, że świat można widzieć wyraźniej!
Wydaje się, że człowiek pogodził się z
takim stanem. Zdecydowana większość ludzi nie leczy wzroku, jedyny ich
pomysł na podniesienie komfortu życia to okulary lub soczewki kontaktowe.
Część osób decyduje się co prawda na operacje, ale niesie to ze sobą i
wysokie koszty i ryzyko. Poza tym nie każdy może poddać się operacji, jest
wiele ograniczeń.
Czy człowiek w XXI wieku musi więc
niedowidzieć? Nie, jest jeszcze jedna alternatywa dla naszych słabych
oczu. Naturalna, bezpieczna, bez skutków ubocznych, do wykonania samemu w
zaciszu swojego domu. Jest to Program Poprawy Wzroku (PPW). Opiera się on
na znanych od dziesiątek lat ćwiczeń, które pomogły już milionom osób.
Ćwiczenia te są nieustannie ulepszane i poszerzane. Nasz PPW (Program
Poprawy Wzroku) zawiera wszystkie znane ćwiczenia oraz nasze modyfikacje
i nowe warianty ćwiczeń. Poza tym stworzyliśmy od podstaw szczegółowy
4-miesięczny plan (120 dni) ćwiczeń z dokładnym opisem: co, jak, kiedy i
ile robić. Dodatkowo nasz PPW można uskutecznić poprzez najlepsze dostępne
bez recepty leki. Pokazujemy jak można je "wpleść" w ramy naszych ćwiczeń,
aby efekt był jeszcze szybszy i widoczniejszy, aż do całkowitej redukcji
wady wzroku.
|
|
(2) Wzrok ,
budowa oka. |
|
Aby zrozumieć, jak to możliwe, by samemu
poprawić sobie wzrok, musisz poznać kilka podstawowych pojęć. Pomogą one w
dalszym przeglądani i rozumieniu stron.
|
|
Na początek budowa oka :


|
Opis :
-
Ciało
rzęskowe = część oka stanowiąca odcinek pośredni pomiędzy
naczyniówką i tęczówką, kształtu pierścienia uwypuklającego
się do wewnątrz gałki ocznej; w jego skład wchodzi mięsień rzęskowy,
składający się z włókien promienistych, okrężnych i podłużnych, oraz wyrostki rzęskowe;
-
Mięsień rzęskowy = mięsień
wchodzący w skład ciała rzęskowego, zbudowany z włókien
promienistych, okrężnych i podłużnych; jego skurcz powoduje zmianę
napięcia i co za tym idzie kształtu soczewki w procesie
akomodacji oka;
-
Ciało szkliste =
galaretowata substancja wypełniająca tylną komorę oka; nadaje gałce
ocznej odpowiednie napięcie oraz zapewnia swobodne docieranie promieni
świetlnych do siatkówki; współczynniki załamania światła ciała
szklistego i wody są zbliżone;
-
Dołek środkowy (plamka żółta) =
miejsce na siatkówce o największym zagęszczeniu czopków;
obraz skupiony na dołku środkowym jest widziany z największą ilością
szczegółów;
-
Gruczoły łzowe = miejsce
wytwarzania cieczy łzowej, znajduje się pod górną powieką
oka, w górnym, zewnętrznym kącie oczodołu; wytwarzają stałą ilość łez
(kilka ml na dobę); pod wpływem silnego światła, podrażnienia,
określonych związków chemicznych lub czynników emocjonalnych następuje
odruchowe zwiększenie wydzielania łez;
-
Naczyniówka = tylny odcinek
błony naczyniowej oka, leżący pomiędzy siatkówką i twardówką,
wyścielający tylną część oka; jest barwy brunatnej; złożona jest
głównie z gęstej sieci naczyń krwionośnych, połączonych delikatną
tkanką łączną, która zawiera liczne komórki barwnikowe i od wewnątrz i
zewnątrz jest ograniczona 2 cienkimi błonkami; naczynia naczyniówki są
ułożone w 3 warstwach, z których położona najbardziej ku przodowi, pod
siatkówką, składa się z drobnych naczyń włosowatych; zasadniczą
funkcja naczyniówki jest odżywianie fotoreceptorów siatkówki i ciała szklistego; jest jednocześnie ciemną wyściółką wnętrza
gałki ocznej, co poprawia jej własności optyczne;
-
Plamka ślepa = mały obszar siatkówki, będący punktem ujścia nerwu wzrokowego, pozbawiony komórek światłoczułych;
-
Rogówka = najbardziej do
przodu położona część błony włóknistej gałki ocznej, twarda i
przeźroczysta, kształtu szkiełka do zegarka o powierzchni przdniej
wypukłej i tylnej wklęsłej; powierzchnia przednia chroniona jest przed
wysychaniem i zabrudzeniami przez ciągłe nawilgotnianie cieczą
łzową; składa się z pięciu warstw: nabłonka przedniego,
blaszki granicznej przedniej, istoty właściwej, blaszki
granicznej tylnej i nabłonka tylnego; jej średnia grubość
zawiera się w przedziale 0,52-0,65mm;
-
Siatkówka = błona wewnętrzna
gałki ocznej, wrażliwa na promienie świetlne; dzieli się na odcinek
tylny wrażliwy na światło (część wzrokowa) i przedni, niewrażliwy
(część ślepa), w której wyróżnia się część rzęskową i tęczówkową;
występują trzy rodzaje komórek: zmysłowe (pręciki i czopki),
nerwowe i glejowe; komórki ułożone są w 10 warstw przy czym
najbardziej zewnętrzne to pręciki i czopki;
-
Soczewka = ruchoma część
oka, część układu optycznego oka; twór okrągły dwuwypukły,
przeźroczysty i bezbarwny, o większej krzywiźnie tylnej; zbudowana
jest z włókien tworzących blaszki o układzie koncentrycznym; składa
się z trzech części: torebki, kory i jądra; charakteryzuje się
zdolnością do zmiany kształtu, a tym samym mocy optycznej (akomodacja);
u osób starszych utrata elastyczności soczewki i spadek zdolności do
zmiany jej kształtu jest powodem presbyopii (starczowzroczności);
-
Tęczówka = część błony
naczyniowej gałki ocznej, leżąca między rogówką i soczewką;
ma kształt krążka ustawionego w płaszczyźnie czołowej i otaczającego źrenicę; brzeg ustalony tęczówki łączy się z ciałem
rzęskowym, brzeg wolny ustala źrenicę; zbudowana jest z
wielu warstw, zawiera mniejsze lub większe ilości barwnika i naczynia
krwionośne; ma za zadanie regulować ilość światła wpadającego do
wewnątrz oka;
-
Twardówka = zewnętrzna część
ściany gałki ocznej, otaczająca wnętrze oka ze wszystkich stron, z
wyjątkiem części przedniej, gdzie przechodzi w rogówkę, i
miejsca wyjścia nerwu wzrokowego; grubość jej wynosi od 1,5mm w części
tylnej do 0,3mm w części przedniej oka; zbudowana jest z włókien
łącznotkankowych biegnących w różnych kierunkach i przeplatających się
wzajemnie; unaczyniona jest skąpo; rola jej polega na ochronie tkanek
oka;
-
Źrenica = ruchoma część oka,
ograniczająca w razie potrzeby dopływ światła do siatkówki;
|
|
(3) Jak funkcjonuje
oko / Jak widzimy : |
Tęczówka oka kurcząc się może
zmieniać średnicę małego "otworu" - źrenicy - przez który wpada więcej
lub mniej światła do wnętrza gałki ocznej. Światło wpadające do oka
biegnie więc przez rogówkę, komorę przednią oka, soczewkę i ciało
szkliste, by zakończyć swą podróż na siatkówce, wywołując wrażenie
wzrokowe przekazywane do mózgu za pośrednictwem nerwów łączących się w
nerw wzrokowy. Rogówka, wraz z cieczą wodnistą, soczewką i ciałem
szklistym, stanowią układ skupiający promienie świetlne tak, by na
siatkówce pojawiał się ostry obraz obserwowanego przedmiotu i dawał jak
najostrzejsze wrażenie wzrokowe. Dlatego też soczewka ma możliwość
zmiany swojego kształtu, a co za tym idzie mocy optycznej. Pozwala to na
ogniskowanie na siatkówce przedmiotów znajdujących się w różnych
odległościach od oka. Zdolność tę nazywamy akomodacją. Ostre widzenie
uzyskiwane jest wtedy, gdy ognisko obrazowe pokrywa się z siatkówką. W
przypadku, gdy oko nie jest w stanie zogniskować światła dokładnie na
siatkówce, mówimy o wadach wzroku. Bardzo istotnym czynnikiem jest więc
soczewka. Zadaniem soczewki (podobnie jak w lunecie) jest skupianie
promieni wpadających do oka na siatkówce. Jej elastyczność powoduje, iż
może zmieniać kształt (wypukłość), dzięki pracy mięśnia rzęskowego.
Jeżeli mięsień rzęskowy jest rozluźniony, to soczewka jest bardziej
płaska i nastawiona na wyraźne widzenie przedmiotów oddalonych.
Natomiast przy napięciu mięśnia rzęskowego, soczewka jest bardziej
wypukła i oko przystosowuje się po precyzyjnego widzenia z bliska i
wyłapywania szczegółów. U osób z wadami wzroku (np.: krótkowidzów)
zdolność zmiany kształtu soczewki w znacznym stopniu jest utracona.
|
|
(4) Wady wzroku : |
-
Astygmatyzm (niezborność wzrokowa)
= jedna z wad układów optycznych, polega na odkształceniu
powierzchni falowych wiązek światła; powoduje, że obrazem punktu są 2
odcinki leżące w płaszczyznach wzajemnie prostopadłych. Wada ta jest
spowodowana przez niedokładnie kulistą powierzchnią rogówki lub
soczewki. Powoduje to, że obraz widziany przez pacjenta jest nieostry
(podobnie jak rozmyty obraz na poruszonym zdjęciu). Dotyka około połowy
osób z wadą wzroku, występuje zazwyczaj z krótkowzrocznością lub
nadwzrocznością.
-
Krótkowzroczność (Miopia,
bliskowzroczność) = Najbardziej powszechna obecnie wada w większości
państw. Fizjologia tego zjawiska polega na tym, że wytworzony w oku
obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką, pozostawiając zamazany widok
padający na plamkę żółtą (macula). Cechy takiego oka to: przeważnie mówi
się o wydłużeniu osi gałki ocznej, soczewka może wykazywać nadmierną
akomodację lub może być zmieniony stopień zakrzywienia rogówki albo
soczewki. Same soczewki mogą ulec nieznacznemu przemieszczeniu, co bywa
spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. W zdecydowanej
większości przypadków krótkowzroczność jest wada nabytą (nieodpowiedni
styl życia, praca, komputer itp.)
-
Dalekowzroczność (hypermetropia,
nadwzroczność) = Wada, w której oko wykazuje tendencję do
ogniskowania obrazu poza siatkówką. Większość ludzi rodzi się
dalekowidzami, z czasem wada u wielu osób ustępuje, by czasem ponownie się
pojawić w okresie dojrzewania czy na starość. Przyczyn tej wady
upatruje się w: niedostatecznej długości gałki ocznej, odklejeniu
siatkówki, nieelastycznej lub zbyt wypukłej soczewce, niedostatecznej
akomodacji itd. Powoduje to niewyraźne widzenie zarówno z bliska, jak i
z oddali (często więc nazwa dalekowzroczność może być myląca, lepiej
sedno sprawy oddaje nazwa nadwzroczność).
-
Prezbiopia (starczowzroczność) =
Wada ta jest spowodowana starzeniem się oka - soczewka pogrubia się i
traci elastyczność, co utrudnia zmianę ostrości widzenia. Łatwo zauważyć
osoby cierpiące na prezbiopię po tym, iż ta osoba czyta tekst z
odległości ramienia, w przeciwnym razie obraz staje się zamglony, boli
głowa.
-
Choroba zezowa = Polega
najczęściej na nieprawidłowym ustawieniu gałek ocznych, czemu towarzyszą
zaburzenia widzenia. Najczęściej występuje zez zbieżny (gałki są
odchylone ku sobie), rzadziej rozbieżny. Po trwającym długo zezie (najczęściej
jednostronnym), powstaje stopniowe niedowidzenie. Mogą temu zapobiec
odpowiednie szkła korekcyjne, operacje przywracające równowagę mięśniową
oraz ćwiczenia percepcji, w celu wytworzenia obrazu obuocznego.
-
Jaskra = jest to choroba spowodowana
przeważnie utrudnieniami odpływu cieczy wodnej i zwykle powodująca
wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego (śródocznego). Jakra może doprowadzić
do zaniku tarczy nerwu wzrokowego, czasem pomimo prawidłowego ciśnienia
ocznego. Rozpoznanie i przebieg choroby ocenia się w oparciu o badanie
ciśnienia ocznego, ostrości wzroku, pola widzenia, gonioskopii oraz
badanie przedniego i tylnego odcinka oka. Koniecznie trzeba to leczyć.
-
Zaćma (katarakta) = Jest to zmętnienie soczewki. Zaćmę ocenia
się w oparciu o badanie przedniego odcinka oka w lampie szczelinowej,
"prześwietlanie" oka wziernikiem (oftalmoskopem) i badanie ostrości
wzroku. W prawidłowym oku soczewka jest
całkowicie przeźroczysta i wpadające do oka promienie świetlne, nie
napotykając żadnej przeszkody docierają do siatkówki - powstaje w ten
sposób wyraźny obraz obserwowanego przedmiotu. Pojawiające się
zmętnienia stanowią przeszkodę dla prawidłowego widzenia. Sytuację taką
można porównać do patrzenia przez mocno zabrudzoną szybę. Koniecznie
trzeba to leczyć.
-
Daltonizm = Przeważnie jest to wada
wrodzona, objawia się zaburzonym widzeniem barw. Często takie osoby
widzą bardzo ostro, mimo zaburzonego postrzegania barw. Nazwa wady
pochodzi od nazwiska angielskiego fizyka i chemika J.Daltona, który jako
pierwszy opisał ślepotę na barwy zieloną i czerwoną. Może być to też
wada nabyta. Daltonizm wrodzony jest wadą dziedziczną, na którą
cierpi w różnym stopniu 8% mężczyzn i 0,5% kobiet. Daltonizm nabyty
może być wynikiem przejścia choroby siatkówki lub drogi wzrokowej.
Przykładowe tablice barwne służące do diagnozowania daltonizmu
umieszczone są poniżej. Osoby posiadające wadę daltonizmu powinny
zobaczyć na pierwszej tablicy (lewa strona ekranu) liczbę 21 zamiast
prawidłowej 74. Na drugiej tablicy (prawa strona ekranu) przedstawiona
jest liczba 89.
 |
|
(5) Inne przydatne pojęcia : |
-
Adaptacja = zdolność oka do
dopasowywania do różnego natężenia światła, dzięki któremu możliwe jest
dobre widzenie przy pełnym oświetleniu jak i przy świetle gwiazd; za
adaptację odpowiadają mechanizmy adaptacyjne;
-
Akomodacja = zdolność oka do
zwiększania refrakcji układu optycznego oka, pozwalająca na uzyskanie na
siatkówce ostrego obrazu zarówno przedmiotów odległych jak i bliskich;
dzieje się to dzięki sprężystości soczewki oka, która po zwolnieniu
połączonych z jej brzegiem koncentrycznie wiązadeł, usiłuje przybrać
kształt zbliżony do kulistego, zwiększając w ten sposób zdolność
skupiania promieni świetlnych; zwolnienie wiązadeł następuje poprzez
skurcz równolegle do nich przebiegających włókien mięśnia rzęskowego,
który na kształt pierścienia otacza soczewkę i jest sterowany na drodze
odruchowej; rozpiętość zdolności nastawczej maleje wraz z wiekiem;
-
Badanie wzroku 20/20, 20/40,
20/.... = oznaczenie stopnia upośledzenia ostrości widzenia; 20/20
oznacza oko zdrowe, o idealnej ostrości widzenia; 20/40 oznacza oko,
które musi obserwować przedmiot z odległości 20 stóp, podczas, gdy oko
zdrowe widzi ten przedmiot doskonale z odległości 40 stóp; 20/60 oznacza
oko, które musi obserwować przedmiot z odległości 20 stóp, podczas, gdy
oko zdrowe widzi ten przedmiot doskonale z odległości 60 stóp; nie
istnieje jednoznaczny przelicznik z tej notacji na dioptrie; zwykle
przyjmuje się wadę 20/20 za 0D, 20/30 jako -0,5D, 20/40 jako -1D;
-
Dioptria = jednostka mocy
optycznej; oznaczana jako 1dpt. lub 1D; wyraża się przez odwrotność
długości ogniskowej soczewki w metrach; np. oznaczenie 4D oznacza
soczewkę o ogniskowej 1/4 metra, a oznaczenie 0,25D oznacza soczewkę o
ogniskowej 4 metry; dodatnie liczby określają soczewki skupiające, a
ujemne - soczewki rozpraszające;
-
Odruch źreniczny = mechanizm
adaptacyjny, zdolność oka do zmiany średnicy apertury wejściowej oka,
przez co zmieniana jest ilość światła padającego na siatkówkę; przy
silnych bodźcach świetlnych źrenica jest zamknięta, otwór jest mały i
niewiele światła pada na siatkówkę; przy słabych bodźcach świetlnych
źrenica jest szeroko otwarta, tak by jak najwięcej fotonów padło na
siatkówkę i wywołało wrażenie wzrokowe;
-
Pręciki = światłoczułe
receptorysiatkówki, odpowiadają za czarno-białe widzenie przy słabym
oświetleniu (widzenie skotopowe, widzenie zmierzchowe), odbywa się
kosztem znacznej utraty ostrości;
-
Pseudomrugnięcie = efekt
pojawiający się zwykle podczas pracy przy komputerze; obserwowanie
monitora komputera i klawiatury bez znacznej zmiany położenia głowy
powoduje częściowe przymykanie powiek odbierane przez mózg jako
mrugnięcie, w wyniku czego prawdziwe mrugnięcie nie dochodzi do skutku i
dolna część rogówki nie zostaje nawilżona; powoduje dość częste problemy
u osób używających soczewek kontaktowych do pracy przy komputerze;
|
|
(6) Praktyczne porady / Przyczyny
i objawy : |
Pogorszenie zdolności widzenia może nastąpić w krótszym lub dłuższym okresie czasu. Jego przyczyny mogą być
różne, oto kilka z nich:
-
Nagłe
pogorszenie widzenia następujące w czasie od kilku minut do kilku dni
:
-
Odklejenie (odwarstwienie)
siatkówki: część obrazu znika, osoba widzi cień. Często występują
błyski światła lub czarne punkty dookoła cienia. Przy odklejeniu
siatkówki możliwe jest także pogorszenie wzroku lub całkowita utrata
zdolności widzenia.
-
Zapalenie rogówki lub tęczówki:
widzenie jest rozmyte lub pogorszone. Oczy często zaczynają łzawić,
stają się czerwone i bolące.
-
Ostra jaskra: z powodu szybko
wzrastającego ciśnienia w oku widzi się zasłonę przed oczami i
kolorowe obwódki dookoła źródeł światła. Oko czerwienieje, zaczyna
boleć, a gałka oczna jest twarda. Może wystąpić również silny ból
głowy, a nawet brzucha.
-
Ostre zaburzenia ukrwienia:
dochodzi do nagłego, wyraźnego pogorszenia widzenia lub całkowitej
utraty wzroku.
-
Zapalenie nerwu wzrokowego:
widzenie pogarsza się w ciągu kilku godzin lub dni. Dodatkowo może
wystąpić ból przy poruszaniu gałką oczną.
-
Udar mózgu: w wyniku wzrostu
ciśnienia krwi w mózgu następuje nagła utrata zdolności widzenia.
Często występuje także jednocześnie osłabienie mięśni lub paraliż,
trudności w mówieniu, upadek lub utrata świadomości.
-
Migrena: przez kilka minut widzi
się drgające punkty, błyski i zygzaki. Te zaburzenia widzenia
następują z reguły w wyniku silnego bólu głowy, mogą im też
towarzyszyć nudności
................................................
-
Pogorszenie
widzenia następujące w dłuższym okresie :
-
Zmętnienie soczewki (zaćma): obraz
rozpływa się stopniowo, kolory stają się coraz trudniej rozpoznawalne.
W zmętnieniu soczewki lepiej widoczne jest słabe światło, natomiast
jasne światło silnie oślepia.
-
Przewlekła jaskra: wskutek wzrostu
ciśnienia wewnątrz oka lub stałych trudności z ciśnieniem krwi znikają
częściowo fragmenty obrazu (utrata obszarów widzenia). Pogorszenie
widzenia zauważa się zazwyczaj dopiero w zaawansowanym stadium
choroby.
-
Oddalenie się punktu bliskiego
widzenia w podeszłym wieku: w większości przypadków czytany tekst musi
być trzymany w dużej odległości od oczu, by pismo stało się czytelne.
-
Dalekowzroczność: obraz widziany z
bliska staje się ostry dopiero przy dużym wytężeniu wzroku. U młodych
ludzi dalekowzroczności często towarzyszy także ból głowy i łzawienie
oczu. Nieużywanie okularów w dalekowzroczności uszkadza oczy.
-
Krótkowzroczność: obraz oddalonych
przedmiotów jest rozmyty. Przy czytaniu tekst musi być trzymany w
pobliżu oczu. Nienoszenie okularów w krótkowzroczności powoduje gorsze
widzenie, lecz nie uszkadza oczu.
Inne porady i ciekawostki :
-
granatowe obwódki wokół tęczówki
- irydolodzy twierdzą, że ich pojawienie się może być spowodowane
złym krążeniem i nagromadzeniem dużej ilości toksyn w organiźmie, co
z kolei prowadzi do zmęczenia i ospałosci. Rada: wraz z potem
wydalamy z organizmu toksyny, ćwicz więc co najmniej 30 min w
tygodniu;
-
since pod oczami - mogą oznaczać
że organizm jest odwodniony, zaś opuchnięte oczy mogą sugerować
kłopoty z nerkami;
-
kawa, herbata i cola - mogą
powodować odwodnienie gdy ilość ich przekracza 3 filiżanki dziennie;
-
Zobacz więcej
ciekawostek ...
|